45 తర్వాత కడుపు ఉబ్బరం: ప్రతిదీ మెనోపాజ్ వల్లేనా?

వయసు ఒక్కటే కారణాన్ని చెప్పదు

నలభై ఐదు దాటాక నెలసరి క్రమం మారుతుంటే, కొత్తగా వచ్చిన ప్రతి అసౌకర్యాన్నీ మెనోపాజ్ ఖాతాలో వేయడం సులభం. మధ్యాహ్నం భోజనం తర్వాత పొట్ట బిగుసుకుపోవడం, సాయంత్రానికి దుస్తులు నడుము దగ్గర ఇరుకుగా అనిపించడం, మలం సరిగా రాకపోవడం అలాంటి సమస్యలే. అయితే కడుపు ఉబ్బరం, మలవిసర్జనలో మార్పులు మెనోపాజ్‌కు మాత్రమే ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు కావు. వయసుతో పాటు వచ్చాయన్న కారణంతో వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

మెనోపాజ్‌కు చేరువయ్యే దశలో హార్మోన్ల మార్పులతో పాటు నిద్ర, ఒత్తిడి, కదలిక, ఆహారపు వేళలు కూడా మారవచ్చు. ఇవి జీర్ణ సంబంధ అసౌకర్యంతో కలిసి కనిపించవచ్చు. కానీ ఉబ్బరం ఉందని హార్మోన్లే కారణమని నిర్ధారించలేం. సాధారణంగా ఇతర కారణాలు లేకుండా వరుసగా పన్నెండు నెలలు నెలసరి రాకపోవడాన్ని మెనోపాజ్‌గా గుర్తిస్తారు; గర్భనిరోధక హార్మోన్లు వాడుతున్నప్పుడు ఈ అంచనా భిన్నంగా ఉంటుంది.

ఉబ్బరం అంటే కొందరికి లోపల నిండుగా లేదా గాలి పట్టినట్లు అనిపించడం; మరికొందరికి పొట్ట నిజంగానే పెద్దగా కనిపించడం. ఉదయం తగ్గి సాయంత్రం పెరుగుతుందా, రోజంతా ఉంటుందా, తిన్న తర్వాత మాత్రమే వస్తుందా అన్న వివరాలు ఉపయోగపడతాయి. మలం గట్టిపడటం, పలుచగా రావడం, తరచుదనం మారడం కూడా విడిగా గమనించాలి.

ఆహారం, మలబద్ధకం, మందులు కూడా కారణాలు కావచ్చు

ఒకేసారి ఎక్కువగా తినడం, వేగంగా భోజనం చేయడం, గ్యాస్ కలిగిన పానీయాలు తాగడం కొందరిలో ఉబ్బరాన్ని పెంచవచ్చు. శనగలు, రాజ్మా, కొన్ని కూరగాయలు లేదా పాలు కొందరికి ఇబ్బంది కలిగించవచ్చు; అందరికీ కాదు. ఇంటి వంట అయినంత మాత్రాన ప్రతి పదార్థం ప్రతి ఒక్కరికీ ఒకేలా సరిపోదు. అలాగే ఏదైనా పదార్థం తిన్న తర్వాత ఒకసారి ఉబ్బిందని దానిని శాశ్వతంగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదు.

మలబద్ధకం ఉన్నప్పుడు ప్రతిరోజూ కొద్దిగా మలం వచ్చినా పూర్తిగా విసర్జన కాలేదనే భావన ఉండవచ్చు. గట్టి మలం, ఎక్కువగా ఒత్తాల్సి రావడం, విసర్జన తర్వాత కూడా బరువుగా అనిపించడం ముఖ్యమైన వివరాలు. తక్కువ నీరు తాగడం, కదలిక తగ్గడం, మలవిసర్జన కోరికను వాయిదా వేయడం దీనికి తోడవవచ్చు. ప్రయాణాలు, ఇంటి బాధ్యతలు, పని వేళల మార్పులతో ఈ అలవాట్లు తెలియకుండానే మారుతుంటాయి.

ఐరన్ మాత్రలు, కొన్ని కాల్షియం సప్లిమెంట్లు, కొన్ని నొప్పి మందులు మలబద్ధకానికి దోహదపడవచ్చు. మధుమేహానికి వాడే కొన్ని మందులతో విరేచనాలు లేదా కడుపులో అసౌకర్యం రావచ్చు. కొత్త మందు మొదలుపెట్టిన సమయానికి లక్షణాలు మొదలయ్యాయా అనేది చెప్పండి. వైద్యుడు సూచించిన మందులను మీరే ఆపవద్దు; ప్రత్యామ్నాయాలు అవసరమా అనేది సమీక్షలో నిర్ణయించవచ్చు.

ఐబీఎస్ అని పిలిచే ఇరిటబుల్ బవెల్ సిండ్రోమ్‌లో కడుపునొప్పితో పాటు మలవిసర్జన తీరులో మార్పులు ఉండవచ్చు. అయితే ఉబ్బరం ఒక్కటే ఉంటే ఐబీఎస్ అని చెప్పలేం. ముఖ్యంగా మధ్యవయసులో కొత్తగా మొదలైన సమస్యను, లేదా మునుపటి లక్షణాలకు భిన్నమైన మార్పును స్వయంగా ఐబీఎస్‌గా భావించకూడదు. అవసరాన్ని బట్టి ఇతర జీర్ణ సంబంధ లేదా స్త్రీరోగ కారణాలను పరిశీలించాలి.

ఇంట్లో చేయగల చిన్న మార్పులు

లక్షణాలు స్వల్పంగా ఉండి హెచ్చరిక సంకేతాలు లేకపోతే, భోజనాన్ని నెమ్మదిగా నమిలి తినడం, చాలా పెద్ద భోజనాల బదులు పరిమిత పరిమాణాల్లో తీసుకోవడం ప్రయత్నించవచ్చు. రోజంతా తగినంత నీరు తాగండి. గుండె లేదా మూత్రపిండ సమస్యల వల్ల ద్రవాలపై పరిమితి ఉంటే మీ వైద్య సలహానే పాటించండి. భోజనం తర్వాత సౌకర్యంగా కొద్దిసేపు నడవడం, రోజువారీ కదలిక కొనసాగించడం ఉపయోగపడవచ్చు.

మలబద్ధకం ఉంటే పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాల ద్వారా పీచును క్రమంగా పెంచవచ్చు. ఒక్కసారిగా ఎక్కువ పీచు తీసుకుంటే గ్యాస్ పెరగవచ్చు. ఉదయం అల్పాహారం తర్వాత ప్రశాంతంగా మరుగుదొడ్డికి వెళ్లే సమయం కేటాయించండి. మలవిసర్జన కోరికను పదేపదే వాయిదా వేయవద్దు. ఎక్కువగా ఒత్తడం లేదా చాలాసేపు కూర్చోవడం సమస్యకు పరిష్కారం కాదు.

కొన్ని రోజులపాటు తిన్నవి, ఉబ్బరం వచ్చిన సమయం, మలవిసర్జన తీరు, నెలసరి వివరాలు రాసుకోవచ్చు. ఒకేసారి ఎన్నో ఆహారాలు మానేయకుండా, అనుమానించిన అలవాటును ఒక్కొక్కటిగా పరిశీలించడం మంచిది. పాలు, గోధుమలు లేదా పప్పులన్నింటినీ సలహా లేకుండా తొలగిస్తే పోషకాహారం తగ్గవచ్చు. ఇంటి చిట్కాతో తాత్కాలికంగా ఉపశమనం వచ్చినా కారణం నిర్ధారణ అయినట్లు కాదు.

డిటాక్స్ పానీయాలు, తెలియని మూలికల మిశ్రమాలు, తరచుగా విరేచనాలు తెప్పించే ఉత్పత్తులను స్వయంగా వాడకండి. ఉబ్బరం కోసం హార్మోన్ చికిత్సను మీరే ప్రారంభించవద్దు. మెనోపాజ్ చికిత్స అవసరమా అనేది ఇతర లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర, వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలు–ప్రమాదాలు పరిశీలించిన తర్వాత నిర్ణయించాలి. ఈ చిన్న అలవాట్లు సహాయక చర్యలు మాత్రమే; నిరంతర సమస్యకు పరీక్షను వాయిదా వేసే మార్గం కావు.

ఎప్పుడు వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి?

ఉబ్బరం తగ్గకుండా కొనసాగినా, తరచుగా తిరిగి వచ్చినా, క్రమంగా పెరిగినా వైద్య సంప్రదింపును ఏర్పాటు చేసుకోండి. ముఖ్యంగా కొత్తగా మొదలైన ఉబ్బరంతో పాటు కొద్దిగా తిన్న వెంటనే కడుపు నిండిపోవడం, ఆకలి తగ్గడం, కడుపు లేదా పొత్తికడుపులో నొప్పి, కారణం తెలియకుండా బరువు తగ్గడం ఉంటే ఆలస్యం చేయవద్దు. కొత్తగా మూత్రం తరచుగా రావడం వంటి వివరాలనూ చెప్పండి.

మలంలో రక్తం, పదేపదే విరేచనాలు, కొనసాగుతున్న మలబద్ధకం లేదా మీ సాధారణ మలవిసర్జన తీరులో నిలకడైన మార్పు కూడా వైద్య అంచనా అవసరమయ్యే కారణాలే. మెనోపాజ్ తర్వాత యోని నుంచి రక్తస్రావం అయితే, కొద్దిపాటి మచ్చలైనా పరీక్ష చేయించాలి. రక్తం ఎక్కడి నుంచి వస్తోందో స్పష్టంగా తెలియకపోయినా సహాయం తీసుకోండి.

అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, పదేపదే వాంతులు, బాగా ఉబ్బిన పొట్టతో పాటు మలం లేదా గ్యాస్ బయటకు రాకపోవడం ఉంటే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందండి. అధిక రక్తస్రావం, మూర్ఛగా అనిపించడం లేదా తారు వంటి నల్లటి మలంతో బలహీనత ఉంటే కూడా వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి. సాధారణ అపాయింట్‌మెంట్ వరకు వేచి ఉండవద్దు.

ఈ లక్షణాలు ఉన్నంత మాత్రాన క్యాన్సర్ లేదా మరేదైనా తీవ్రమైన వ్యాధి ఉందని అర్థం కాదు. అయినప్పటికీ అండాశయాలు, పేగులు లేదా ఇతర అవయవాలకు సంబంధించిన సమస్యలను అవసరమైతే పరిశీలించాలి. భయంతో స్వయంగా నిర్ధారణ చేసుకోవడమూ, ‘ఇది వయసుతో వచ్చిందే’ అని వదిలేయడమూ రెండూ సరైన మార్గాలు కావు.

సంప్రదింపుకు ఎలా సిద్ధం కావాలి?

సమస్య ఎప్పుడు మొదలైంది, ఎంత తరచుగా వస్తోంది, రాత్రి నిద్రకు అంతరాయం కలిగిస్తోందా, మలవిసర్జన తర్వాత తగ్గుతుందా అన్న వివరాలు తీసుకెళ్లండి. వాడుతున్న మందులు, సప్లిమెంట్లు, నెలసరి లేదా రక్తస్రావం వివరాలు చెప్పండి. కుటుంబంలో పేగు లేదా అండాశయ క్యాన్సర్ చరిత్ర ఉంటే ప్రస్తావించండి. సంకోచంతో మలవిసర్జన వివరాలను దాచాల్సిన అవసరం లేదు.

వైద్యుడు లక్షణాలు, శారీరక పరీక్ష ఆధారంగా రక్త పరీక్షలు, మల పరీక్షలు, అల్ట్రాసౌండ్ లేదా ఇతర పరిశీలనలు అవసరమా నిర్ణయిస్తారు. అందరికీ ఒకే పరీక్షల జాబితా అవసరం లేదు. ప్రాథమిక పరీక్షలు సాధారణంగా ఉన్నా సమస్య కొనసాగితే లేదా కొత్త లక్షణాలు వస్తే తిరిగి సంప్రదించాలి. తదుపరి సమీక్ష ఎప్పుడు ఉండాలో ముందుగానే అడగండి.

• కడుపు ఉబ్బరం మెనోపాజ్‌కు మాత్రమే ప్రత్యేకమైన లక్షణం కాదు.
• ఆహారం, మలబద్ధకం, మందుల ప్రభావాన్ని వైద్య చరిత్రతో కలిపి పరిశీలించాలి.
• చిన్న అలవాటు మార్పులు సహాయపడవచ్చు; స్వీయ నిర్ధారణ, అనవసర ఆహార నియంత్రణ వద్దు.
• నిరంతర ఉబ్బరం, త్వరగా కడుపు నిండటం, నొప్పి, రక్తస్రావం లేదా బరువు తగ్గడం ఉంటే వైద్య అంచనా అవసరం.

సంప్రదించిన మార్గదర్శకాలు

మెనోపాజ్ గుర్తింపు, సంరక్షణకు సంబంధించిన నేపథ్య అవగాహన కోసం సంప్రదించిన వనరులు: NICE NG23 — https://www.nice.org.uk/guidance/ng23 ; ఇండియన్ మెనోపాజ్ సొసైటీ మార్గదర్శకాలు — https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7688016/ . ఇవి మెనోపాజ్ సంరక్షణకు సంబంధించిన వనరులు; కడుపు ఉబ్బరానికి ప్రత్యేక వైద్య అంచనాను భర్తీ చేయవు.

హైదరాబాద్ కొండాపూర్‌లోని అపోలో ఫెర్టిలిటీలో లేదా ఆన్‌లైన్‌లో డాక్టర్ మునవ్వర్ సనాతో వ్యక్తిగత సంప్రదింపుల కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.