Online consultations available
← All Articles
Wellness

మళ్లీ మళ్లీ గర్భస్రావం: కారణాలు, అవసరమైన పరీక్షలు, ఆధునిక చికిత్స

మళ్లీ మళ్లీ గర్భస్రావం జరిగితే అది మీ తప్పు కాదు; కారణం తెలుసుకునే ప్రయత్నానికి సరైన వైద్య మార్గదర్శకత్వం అవసరం. ఏ పరీక్షలు ఉపయోగపడతాయి, చికిత్స ఎలా ఎంచుకుంటామో నేను వివరిస్తాను.

Medically reviewed by Dr. Munawwer Sana, MRCOG, FACOG — last reviewed 6 September 2026
By · MBBS, MRCOG (UK), FACOG, FRM, MSc · Fertility & Reproductive Medicine, Hyderabad
Published 6 September 2026 · Last updated · 4 min read
Editorial photograph illustrating wellness care: మళ్లీ మళ్లీ గర్భస్రావం: కారణాలు, అవసరమైన పరీక్షలు, ఆధునిక చికిత్స

మళ్లీ మళ్లీ గర్భస్రావం జరిగితే, మరోసారి గర్భం వచ్చిందన్న ఆనందం కంటే “ఈసారి అయినా నిలుస్తుందా?” అనే భయం ముందుకు రావచ్చు. ఇంట్లో పలకరింపులు, బంధువుల ప్రశ్నలు, ప్రతి చిన్న నొప్పిని గమనిస్తూ గడిపే రోజులు మనసును అలసిపోనిస్తాయి. ముందుగా నేను చెప్పాలనుకునేది ఒక్కటే: గర్భస్రావం మీ తప్పు కాదు.

నేను డాక్టర్ మునవ్వర్ సనా, హైదరాబాద్ బంజారాహిల్స్‌లోని Apollo Fertilityలో సంతానోత్పత్తి, మెనోపాజ్ నిపుణురాలిని. నా దగ్గరకు వచ్చే దంపతులతో కారణాలు వెతకడం ఎంత ముఖ్యమో, వారి బాధను వినడం కూడా అంతే ముఖ్యమని భావిస్తాను. పరీక్షల జాబితా ఇవ్వడానికి ముందు, గతంలో ఏం జరిగిందో ఓపికగా తెలుసుకుంటాను.

గర్భం పోవడం శారీరక అనుభవం మాత్రమే కాదు; ఊహించుకున్న భవిష్యత్తును కోల్పోయిన బాధ కూడా. అందరూ వెంటనే ధైర్యంగా ఉండలేరు. ఏడుపు, కోపం, అపరాధ భావన కలగవచ్చు. వీటిని దాచుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. సరైన సమాచారం, కుటుంబ మద్దతు, వ్యక్తిగత వైద్య ప్రణాళిక ఈ ప్రయాణంలో తోడ్పడతాయి.

1. పదేపదే గర్భస్రావం అంటే ఏమిటి? ఎప్పుడు పరీక్షించాలి?

రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువసార్లు గర్భస్రావం జరిగితే, కారణాలపై వైద్య సమీక్ష గురించి మాట్లాడటం మంచిది. వివిధ మార్గదర్శకాలలో నిర్వచనాలు కొంత భిన్నంగా ఉంటాయి. అయినా, సహాయం కోరడానికి తప్పనిసరిగా మూడోసారి గర్భం పోయేదాకా వేచి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. మీ వయసు, గత గర్భాల వివరాలను బట్టి నిర్ణయిస్తాము.

గర్భం ఎన్ని వారాలకు పోయింది, స్కాన్‌లో గర్భసంచి లేదా గుండె కొట్టుకోవడం కనిపించిందా, మందులు వాడారా, ఏదైనా ప్రక్రియ చేయించుకున్నారా అనేవి ముఖ్యమైన వివరాలు. ఇంటి పరీక్షలో మాత్రమే గర్భం నిర్ధారణ అయిన సందర్భాలనూ చెప్పండి. పాత స్కాన్లు, రక్తపరీక్షలు, ఆసుపత్రి డిశ్చార్జ్ పత్రాలు తీసుకువస్తే సమీక్ష సులభమవుతుంది.

మొదటి వారాల్లో జరిగే గర్భస్రావానికి, కొంత పెద్ద గర్భం నొప్పి లేకుండా పోవడానికి కారణాలు ఒకేలా ఉండకపోవచ్చు. గతంలో ఆరోగ్యంగా బిడ్డ పుట్టినా, ఆ తర్వాత వరుసగా గర్భస్రావాలు జరిగితే పరిశీలన అవసరం. ఇప్పటికే బిడ్డ ఉన్నారు కాబట్టి మీ బాధ తక్కువని ఎవరూ భావించకూడదు.

ఇద్దరి ఆరోగ్య చరిత్రనూ నేను తెలుసుకుంటాను. నెలసరి క్రమం, థైరాయిడ్ సమస్యలు, మధుమేహం, రక్తం గడ్డకట్టిన చరిత్ర, కుటుంబంలో జన్యు సమస్యలు, వాడుతున్న మందుల గురించి మాట్లాడతాము. భర్త ఆరోగ్యం, పొగాకు అలవాట్లు కూడా ముఖ్యం. ఇది మహిళ ఒక్కరే మోయాల్సిన బాధ్యత కాదు.

ప్రస్తుతం గర్భంతో ఉండి రక్తస్రావం వస్తుంటే నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. అధిక రక్తస్రావం, తీవ్రమైన లేదా ఒకవైపు కడుపునొప్పి, భుజం నొప్పి, తలతిరగడం, స్పృహ తప్పడం, జ్వరం ఉంటే అత్యవసర వైద్య సహాయం తీసుకోండి. గర్భాశయం బయట గర్భం వంటి ప్రమాదకర పరిస్థితులను వెంటనే గుర్తించాల్సి ఉంటుంది.

2. కారణాలు ఏమిటి? ఏ పరీక్షలు నిజంగా అవసరం?

ప్రారంభ గర్భస్రావాల్లో పిండంలోని క్రోమోజోముల సమస్యలు ఒక ముఖ్యమైన కారణం. క్రోమోజోములు అంటే జన్యు సమాచారాన్ని మోసే నిర్మాణాలు. పిండం ఏర్పడేటప్పుడు వాటి సంఖ్యలో అనుకోకుండా మార్పులు రావచ్చు. ఇది సాధారణంగా తల్లి చేసిన పనివల్ల కాదు; వయసు పెరిగేకొద్దీ ఇటువంటి మార్పుల అవకాశం పెరుగుతుంది.

కొన్నిసార్లు గర్భాశయం ఆకృతిలో తేడా, లోపల అడ్డుగోడ, అంటుకట్టులు లేదా గర్భాశయ లోపలి స్థలాన్ని మార్చే ఫైబ్రాయిడ్లు సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు. ప్రతి ఫైబ్రాయిడ్ గర్భస్రావానికి కారణం కాదు. అది ఎక్కడ ఉంది, గర్భాశయాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తోంది అన్నదాన్ని బట్టి స్కాన్ లేదా మరింత పరిశీలన సూచిస్తాను.

సరిగా నియంత్రణలో లేని థైరాయిడ్ సమస్యలు, మధుమేహం కూడా పరిశీలించాల్సినవి. యాంటీఫాస్ఫోలిపిడ్ సిండ్రోమ్ అనే రోగనిరోధక వ్యవస్థ సమస్య కొందరిలో పదేపదే గర్భస్రావానికి కారణమవుతుంది. దీనిని నిర్ధారించడానికి ప్రత్యేక రక్తపరీక్షలు అవసరం; కొన్ని ఫలితాలను నిర్ణీత విరామం తర్వాత మళ్లీ పరీక్షించాల్సి ఉంటుంది.

కొద్దిమంది దంపతుల్లో ఒకరికి క్రోమోజోముల అమరికలో మార్పు ఉండవచ్చు. వారికి ఆరోగ్య సమస్య లేకపోయినా, పిండంపై ప్రభావం ఉండొచ్చు. చరిత్రను బట్టి దంపతుల జన్యు పరీక్షలు లేదా గర్భస్రావమైన కణజాల పరీక్ష గురించి చర్చిస్తాము. ఫలితాల అర్థం తెలుసుకోవడానికి జన్యు కౌన్సెలింగ్ ఉపయోగపడుతుంది.

అందరికీ అన్ని పరీక్షలూ అవసరం ఉండవు. విస్తృత ఇన్ఫెక్షన్ ప్యానెళ్లు, వారసత్వ రక్తగడ్డ సమస్యల పరీక్షలు, నేచురల్ కిల్లర్ సెల్ పరీక్షలు ప్రతిసారీ ఉపయోగపడవు. “పరీక్షలో తేడా కనిపించింది” అన్నది “ఇదే గర్భస్రావానికి కారణం” అని అర్థం కాదు. అనవసర పరీక్షలు ఖర్చుతో పాటు ఆందోళననూ పెంచవచ్చు.

AMH అండాశయంలో మిగిలిన అండాల నిల్వను అంచనా వేయడంలో సహాయపడుతుంది; గర్భం నిలుస్తుందో లేదో చెప్పే పరీక్ష కాదు. PCOS ఉన్న ప్రతి మహిళకూ గర్భస్రావం జరగదు. పూర్తిగా పరీక్షించినా కొన్నిసార్లు స్పష్టమైన కారణం దొరకదు. అప్పుడు కూడా మీ అనుభవాన్ని తేలికగా తీసుకోకుండా తదుపరి ప్రణాళిక వేస్తాము.

3. ఆధునిక చికిత్స: కారణానికి తగిన ప్రణాళిక

ఆధునిక చికిత్స అంటే అందరికీ ఎక్కువ మందులు లేదా ఖరీదైన ప్రక్రియలు ఇవ్వడం కాదు. మీకు ఉపయోగపడే చికిత్సను ఎంచుకోవడమే. థైరాయిడ్, మధుమేహం ఉంటే వాటిని నియంత్రిస్తాము. గర్భాశయ సమస్య ఉంటే శస్త్రచికిత్స నిజంగా అవసరమా, ప్రయోజనాలు ఎంత, ప్రమాదాలు ఏమిటి అని కలిసి చర్చిస్తాము.

యాంటీఫాస్ఫోలిపిడ్ సిండ్రోమ్ నిర్ధారణైన కొందరికి వైద్య పర్యవేక్షణలో ఆస్పిరిన్, హెపారిన్ ఉపయోగపడవచ్చు. కారణం తెలియని ప్రతి గర్భస్రావానికీ ఇవి సరైన చికిత్సలు కావు. ఇతరుల ప్రిస్క్రిప్షన్ చూసి మొదలుపెట్టవద్దు; రక్తస్రావం వంటి ప్రమాదాలు ఉండవచ్చు. ఇప్పటికే మందులు వాడుతున్నా, సొంతంగా ఆపకుండా వైద్యుడితో మాట్లాడండి.

ప్రొజెస్టెరాన్ గర్భానికి మద్దతిచ్చే హార్మోన్. గతంలో గర్భస్రావం ఉండి, ప్రస్తుత ప్రారంభ గర్భంలో రక్తస్రావం ఉన్న కొందరికి, స్కాన్‌తో గర్భం ఉన్న స్థానం నిర్ధారించిన తర్వాత ఇది ఉపయోగపడవచ్చు. అందరికీ తప్పనిసరిగా అవసరం కాదు. తరువాతి నెలల్లో గర్భం పోయిన చరిత్ర ఉంటే గర్భాశయ ముఖద్వారం బలహీనతను పరిశీలిస్తాము.

IVF చేస్తే గర్భస్రావం మళ్లీ జరగదనుకోవడం సరికాదు. IUI కూడా పదేపదే గర్భస్రావానికి సాధారణ పరిష్కారం కాదు. గర్భం రావడంలో ఇబ్బంది, వయసు, నిర్దిష్ట జన్యు సమస్యలు ఉన్నప్పుడు ఎంపికలను చర్చిస్తాము. పిండాల జన్యు పరీక్ష కూడా ప్రతి దంపతికీ అవసరం కాదు; గర్భం కొనసాగుతుందని హామీ ఇవ్వదు.

నేను అనుసరించే 360° విధానంలో శాస్త్రీయ ఆధారాలున్న వైద్యంతో పాటు పోషణ, నిద్ర, కదలిక, మానసిక ఆరోగ్యానికి ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. పప్పులు, కూరగాయలు, పండ్లు, తగిన ప్రొటీన్‌తో సమతుల ఆహారం సూచిస్తాను. అవసరాన్ని బట్టి ఫోలిక్ యాసిడ్, ఇతర పోషకాల గురించి సలహా ఇస్తాను; సప్లిమెంట్లు అందరికీ ఒకేలా ఉండవు.

ఆరోగ్య పరిస్థితికి తగిన నడక, మృదువైన యోగా, శ్వాసాభ్యాసాలు ఒత్తిడిని ఎదుర్కోవడంలో తోడ్పడవచ్చు; అవి గర్భస్రావాన్ని ఆపే చికిత్సలు కావు. పొగాకు, మద్యం నివారించడం, బరువును ఆరోగ్యకరంగా చూసుకోవడం ఇద్దరికీ ముఖ్యం. పరీక్షలు, మందులు, ప్రక్రియల అవసరాన్ని బట్టి ఖర్చు మారుతుంది; సంప్రదింపు తర్వాత వ్యక్తిగత అంచనా ఇవ్వవచ్చు.

4. అపోహలు–వాస్తవాలు: నిందలు కాదు, అండ కావాలి

అపోహ: “మెట్లు ఎక్కింది, ఉద్యోగం చేసింది కాబట్టే గర్భం పోయింది.” వాస్తవం: సాధారణ రోజువారీ పనులు ఎక్కువ ప్రారంభ గర్భస్రావాలకు కారణం కావు. పూర్తిగా మంచానికే పరిమితం కావడం గర్భస్రావాన్ని నివారిస్తుందని ఆధారం లేదు. ప్రత్యేక సమస్య ఉంటే మాత్రం మీ వైద్యుడు ఇచ్చిన సూచనలు పాటించాలి.

అపోహ: “ఈ ఆహారం తింటే గర్భం పోతుంది; ఆ కషాయం తాగితే గర్భం నిలుస్తుంది.” వాస్తవం: ఒకే ఆహారం గర్భాన్ని నిలబెట్టదు. వైద్య సలహా లేకుండా మూలికలు, కషాయాలు, తెలియని పొడులు వాడటం మంచిది కాదు. శుభ్రంగా తయారైన సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, గుర్తించిన పోషక లోపాలను సరిచేయడం ముఖ్యం.

అపోహ: “ఆమె ఎక్కువ ఆలోచిస్తుంది కాబట్టే ఇలా జరుగుతోంది.” వాస్తవం: గర్భస్రావాన్ని ఒత్తిడికే ఆపాదించి మహిళను నిందించడం తగదు. బాధకు కౌన్సెలింగ్ తీసుకోవడం బలహీనత కాదు. “మర్చిపో” అని చెప్పడం కంటే, “నీకు ఏ సహాయం కావాలి?” అని భర్త, అత్తమామలు అడగడం ఎక్కువ ఊరటనిస్తుంది.

ప్రార్థన, పూజ, దైవంపై నమ్మకం మీకు ప్రశాంతత ఇస్తే గౌరవిస్తాను. అయితే గర్భస్రావం శిక్ష కాదు, మీ విశ్వాసంలో లోపం కాదు. వైద్య పరీక్షలు వాయిదా వేయకుండా ఆధ్యాత్మిక ఆచారాలను కొనసాగించవచ్చు. ఉపవాసాలు లేదా ఆహార పరిమితులు పాటించాలనుకుంటే ఆరోగ్యానికి అనుకూలమో ముందుగా చర్చించండి.

5. గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయాలు, తదుపరి గర్భానికి సిద్ధత

ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది: రెండు గర్భస్రావాల తర్వాత వైద్య సమీక్ష గురించి అడగండి; పాత రిపోర్టులు భద్రపరచండి; అందరికీ ఒకే పరీక్షలు, మందులు అవసరం అనుకోకండి. మరో గర్భానికి ప్రయత్నించే సమయం శారీరక కోలుకోవడం, చికిత్స, మానసిక సిద్ధతను బట్టి నిర్ణయించాలి. కుటుంబ ఒత్తిడితో తొందరపడాల్సిన అవసరం లేదు.

తదుపరి గర్భం నిర్ధారణ అయినప్పుడు ఎప్పుడు సంప్రదించాలి, మొదటి స్కాన్ ఎప్పుడు చేయాలి, ఏ లక్షణాలకు అత్యవసర సహాయం కావాలి అనే ప్రణాళిక ముందుగానే చేసుకుందాం. ప్రతి చిన్న మార్పును ఒంటరిగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన భారం తగ్గుతుంది. భవిష్యత్తులో ఆరోగ్యకరమైన గర్భం సాధ్యమే అయినా, ఎవరికీ ఫలితాన్ని హామీ ఇవ్వలేము.

మీ గత అనుభవాలు, రిపోర్టులు, సందేహాలను నాతో వివరంగా చర్చించేందుకు హైదరాబాద్ బంజారాహిల్స్‌లోని Apollo Fertilityలో సోమవారం, మంగళవారం, బుధవారం, గురువారం, శనివారం మధ్యాహ్నం 1 నుంచి సాయంత్రం 6 గంటల వరకు క్లినిక్ సంప్రదింపుకు రండి. ప్రయాణం కష్టమైతే ఆన్‌లైన్ వీడియో కన్సల్టేషన్ ఎంచుకోవచ్చు; అవసరమైన పరీక్షలు లేదా ప్రత్యక్ష పరీక్ష గురించి సూచిస్తాను. మీ అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి

Talk to Dr. Sana

Want a personalised plan based on your reports?

Book an online consultation with Dr. Sana, or see her at Apollo Fertility, Kondapur (Mon, Tue, Wed, Thu & Sat, 1:00 PM – 6:00 PM). No referral required.

References & clinical guidelines

  1. Indian Council of Medical Research — National ART Guidelines and the ART (Regulation) Act, 2021
  2. ESHRE — European Society of Human Reproduction and Embryology, clinical practice guidelines
  3. NICE CG156 — Fertility problems: assessment and treatment
  4. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists — patient information and guidelines
Book a Consultation
Book a consultation