పురుషుల సంతానలేమి: కారణాలు, పరీక్షలు, చికిత్స

పురుషుల సంతానలేమి గురించి మాట్లాడగానే చాలామందికి ఒక సందేహం వస్తుంది: “నాకు ఏ ఇబ్బందీ లేదు కదా, పరీక్ష ఎందుకు?” ఆరోగ్యంగా కనిపించడం, లైంగిక జీవితం సాధారణంగా ఉండటం మాత్రమే శుక్రకణాల నాణ్యతకు కొలమానం కాదు. గర్భం రావడం ఆలస్యమైతే భార్యాభర్తలిద్దరి ఆరోగ్యాన్నీ సమానంగా చూడాలి. ఇది ఎవరి తప్పునూ వెతికే ప్రక్రియ కాదు.

నేను డా. మునవ్వర్ సనా, MBBS, MRCOG UK, FACOG, FRM, MSc; హైదరాబాద్ బంజారాహిల్స్‌లోని Apollo Fertilityలో సంతానోత్పత్తి, మెనోపాజ్ నిపుణురాలిని. నా దగ్గరకు వచ్చే దంపతులకు ముందుగా చెప్పేది ఇదే: సంతానం కలగడంలో ఇబ్బంది ఒక వైద్య సమస్య, వ్యక్తిత్వానికి లేదా మగతనానికి పరీక్ష కాదు. సిగ్గుపడాల్సిన అవసరం అసలే లేదు.

మన కుటుంబాల్లో “ముందు అమ్మాయికి పరీక్షలు చేయించండి” అనే మాట సులభంగా వినిపిస్తుంది. కానీ అలా చేయడం వల్ల అసలు కారణాన్ని తెలుసుకోవడంలో ఆలస్యం కావచ్చు. అత్తమామల ప్రశ్నలు, బంధువుల సలహాల మధ్య ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు, ఒకరినొకరు నిందించకుండా కలిసి వైద్య సహాయం తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. మీ వైద్య వివరాలను ఎవరితో పంచుకోవాలో నిర్ణయించుకునే హక్కు మీకుంది.

పురుషుల సంతానలేమి ఎందుకు వస్తుంది?

గర్భధారణకు శుక్రకణాలు తగిన సంఖ్యలో ఉండటంతో పాటు, ముందుకు కదిలే సామర్థ్యం కూడా అవసరం. వాటి ఆకారం, వీర్యం బయటకు వచ్చే మార్గంలో అడ్డంకులు, హార్మోన్ల పనితీరు వంటి అంశాలు ప్రభావం చూపవచ్చు. కొందరిలో ఒక కారణం కనిపిస్తే, మరికొందరిలో అనేక అంశాలు కలిసి పనిచేస్తాయి. కొన్నిసార్లు పరీక్షల తర్వాత కూడా స్పష్టమైన కారణం తెలియకపోవచ్చు.

వృషణాల చుట్టూ సిరలు ఉబ్బడాన్ని వేరికోసీల్ అంటారు. కొందరిలో ఇది శుక్రకణాల తయారీపై ప్రభావం చూపుతుంది; అయితే వేరికోసీల్ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ సంతానలేమి ఉండదు, ఆపరేషన్ కూడా అవసరం లేదు. చిన్నప్పుడు వృషణాలు కిందికి దిగకపోవడం, వృషణాలకు గాయాలు, కొన్ని ఇన్ఫెక్షన్లు లేదా గతంలో చేసిన శస్త్రచికిత్సలు కూడా పరిశీలించాల్సిన విషయాలే.

కొన్ని జన్యుపరమైన సమస్యలు, హార్మోన్ల లోపాలు, క్యాన్సర్ చికిత్సలు శుక్రకణాల ఉత్పత్తిని దెబ్బతీయవచ్చు. మధుమేహం వంటి వ్యాధులు కొందరిలో అంగస్తంభన లేదా వీర్యస్ఖలనంపై ప్రభావం చూపుతాయి. సంభోగంలో ఇబ్బంది ఉంటే దాన్ని దాచుకోవద్దని నేను చెబుతాను. ఆ సమస్యకు సహాయం అందించడం కూడా సంతానోత్పత్తి చికిత్సలో భాగమే; దానికి ప్రత్యేకంగా పరిష్కారాలు ఉండవచ్చు.

పొగతాగడం, పొగాకు నమలడం, అధికంగా మద్యం తీసుకోవడం, మత్తుపదార్థాలు, అధిక బరువు ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు. జిమ్‌లో కండరాలు పెంచుకోవడానికి వాడే అనబాలిక్ స్టెరాయిడ్లు, బయట నుంచి తీసుకునే టెస్టోస్టెరాన్ శుక్రకణాల తయారీని అణచివేయవచ్చు. ప్రస్తుతం వాడుతున్న మందులు, సప్లిమెంట్లన్నీ వైద్యుడికి చెప్పాలి; సూచించిన మందులను మాత్రం సొంతంగా ఆపకూడదు.

పని ప్రదేశంలో రసాయనాలు, పురుగుమందులు లేదా ఎక్కువ వేడికి తరచూ గురవుతున్నారా అని కూడా నేను అడుగుతాను. అవసరమైన రక్షణ పరికరాలు ఉపయోగించడం మంచిది. అయితే బిగుతైన దుస్తులే కారణమని, ఒకసారి వేడినీటితో స్నానం చేస్తే సంతానలేమి వస్తుందని భయపడవద్దు. ఒక్క అలవాటును తప్పుపట్టకుండా మొత్తం ఆరోగ్య పరిస్థితిని అంచనా వేయాలి.

ఎప్పుడు పరీక్షలు చేయించుకోవాలి? ఏ పరీక్షలు అవసరం?

భార్య వయసు 35 సంవత్సరాల కంటే తక్కువగా ఉంటే, గర్భనిరోధకం లేకుండా క్రమం తప్పకుండా సంభోగం చేస్తున్నా ఏడాది వరకు గర్భం రాకపోతే ఇద్దరూ పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. ఆమె వయసు 35 లేదా అంతకంటే ఎక్కువైతే ఆరు నెలలకే సంప్రదించడం మంచిది. 40 దాటితే వేచి ఉండకుండా వైద్య సలహా తీసుకోవాలి.

నెలసరి సక్రమంగా రాకపోవడం, వృషణాల సమస్యలు, గత క్యాన్సర్ చికిత్స, అంగస్తంభన లేదా వీర్యస్ఖలన సమస్య ఉంటే ఈ గడువుల కోసం వేచి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. భార్యకు PCOS ఉందని తెలిసినా భర్త పరీక్షను వాయిదా వేయకూడదు. ఒకరిలో సమస్య కనిపించిందంటే మరొకరిలో ఏ సమస్యా లేదని అర్థం కాదు.

మొదటి సమావేశంలో గతంలో గర్భధారణ జరిగిందా, ఎంతకాలంగా ప్రయత్నిస్తున్నారు, సంభోగం ఎంత తరచుగా జరుగుతోంది వంటి వివరాలు తెలుసుకుంటాను. చిన్ననాటి ఆరోగ్యం, శస్త్రచికిత్సలు, జ్వరాలు, మందులు, ఉద్యోగ వాతావరణం గురించి అడుగుతాను. అవసరమైతే శారీరక పరీక్ష చేస్తాం. ఇవి వ్యక్తిగత ప్రశ్నల్లా అనిపించినా, సరైన పరీక్షలను ఎంచుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి.

వీర్య పరీక్ష సాధారణంగా ముఖ్యమైన తొలి పరీక్ష. ఇందులో వీర్య పరిమాణం, శుక్రకణాల సంఖ్య, కదలిక, ఆకారాన్ని చూస్తారు. వీర్యం అంటే శుక్రకణాలను మోసుకెళ్లే ద్రవం; దాని రంగు లేదా చిక్కదనాన్ని చూసి సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని చెప్పలేం. నమూనా ఇచ్చే ముందు సాధారణంగా రెండు నుంచి ఏడు రోజుల వీర్యస్ఖలన విరామం సూచిస్తారు; ల్యాబ్ ఇచ్చిన సూచనలే పాటించాలి.

నమూనా మొత్తం సేకరించడం, సాధారణ కండోమ్ లేదా లూబ్రికెంట్ వాడకపోవడం, నిర్ణయించిన సమయంలో ల్యాబ్‌కు అందించడం ముఖ్యం. కొంత నమూనా ఒలికిపోయినా, ఇటీవల జ్వరం వచ్చినా తప్పకుండా చెప్పండి. ఇంట్లో సేకరించే అవకాశం ఉందా, ఎలా తీసుకురావాలి అన్నది ముందే అడగండి. సంకోచం వల్ల సందేహాలను దాచుకోవడం కంటే సిబ్బందితో స్పష్టంగా మాట్లాడటం మంచిది.

ఒక్క వీర్య పరీక్షలో తేడా వచ్చిందంటే శాశ్వత సమస్య అని కాదు. సహజ మార్పులు, జ్వరం, నమూనా సేకరణలో ఇబ్బందులు ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. అందుకే అవసరాన్ని బట్టి మళ్లీ పరీక్ష సూచిస్తాను. అలాగే ఫలితం సాధారణంగా ఉందంటే గర్భం తప్పక వస్తుందని కాదు; దంపతులిద్దరి పరిస్థితితో కలిపి అర్థం చేసుకోవాలి.

ఫలితాలు, శారీరక పరీక్ష ఆధారంగా హార్మోన్ పరీక్షలు, అల్ట్రాసౌండ్ లేదా కొన్ని సందర్భాల్లో జన్యు పరీక్షలు అవసరం కావచ్చు. అందరికీ అన్ని పరీక్షలూ అవసరం లేదు. శుక్రకణాల DNA నష్టం పరీక్ష కూడా ప్రతి ఒక్కరికీ మొదట్లో చేయాల్సినది కాదు. మహిళల అండాశయ నిల్వ అంచనాలో ఉపయోగించే AMH, పురుషుల వీర్య పరీక్షకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.

కారణాన్ని బట్టి చికిత్స: జీవనశైలి నుంచి IVF వరకు

చికిత్సను నిర్ణయించేటప్పుడు శుక్రకణాల ఫలితాలతో పాటు భార్య వయసు, అండోత్సర్గం, గర్భాశయ నాళాల పరిస్థితి, ప్రయత్నిస్తున్న కాలాన్ని పరిగణిస్తాను. గుర్తించిన ఇన్ఫెక్షన్‌కు తగిన చికిత్స, నిర్దిష్ట హార్మోన్ లోపానికి మందులు, ఎంపిక చేసిన సందర్భాల్లో వేరికోసీల్ లేదా అడ్డంకులకు శస్త్రచికిత్స ఉపయోగపడవచ్చు. ప్రతి సమస్యకూ ఒకే మందు ఉండదు.

నేను అనుసరించే 360° విధానంలో శాస్త్రీయ ఆధారాలున్న వైద్యంతో పాటు పోషకాహారం, యోగా, జీవనశైలి సంరక్షణ ఉంటాయి. ఇవి ప్రధాన చికిత్సకు తోడ్పాటు మాత్రమే, ప్రత్యామ్నాయం కాదు. శరీరానికి సరిపోయే వ్యాయామం, క్రమమైన నిద్ర, పొగాకు మానేయడం, బరువు నియంత్రణకు ఆచరణీయమైన ప్రణాళికను కలిసి రూపొందిస్తాం. అవసరమైతే సంబంధిత నిపుణుల సహాయం తీసుకుంటాం.

రోజూ ఖరీదైన డ్రైఫ్రూట్స్ లేదా ప్రత్యేక పౌడర్లు తీసుకుంటేనే ప్రయోజనం ఉంటుందని అనుకోవద్దు. పప్పులు, కూరగాయలు, ఆకుకూరలు, పండ్లు, తృణధాన్యాలు, మీ ఆహార అలవాట్లకు సరిపోయే ప్రోటీన్ పదార్థాలతో సమతుల ఆహారం తీసుకోవచ్చు. “స్పెర్మ్ బూస్టర్” పేరుతో అమ్మే సప్లిమెంట్లను సొంతంగా వాడొద్దు. వాటి ప్రయోజనం అందరికీ నిర్ధారితం కాదు; కొన్ని హాని చేయవచ్చు.

యోగా, శ్వాసాభ్యాసాలు కొందరికి ఒత్తిడి తగ్గించుకోవడంలో సహాయపడవచ్చు; అవి అడ్డంకిని తొలగించవు, జన్యు సమస్యను మార్చవు. శుక్రకణాల తయారీకి సమయం పడుతుంది కాబట్టి జీవనశైలి మార్పుల ప్రభావం వెంటనే కనిపించదు. అదే సమయంలో “ముందు కొన్ని నెలలు ఆహారం మార్చి చూద్దాం” అంటూ అవసరమైన చికిత్సను ఆలస్యం చేయకూడదు.

కొన్ని పరిస్థితుల్లో IUI ఉపయోగపడవచ్చు. ఇందులో సిద్ధం చేసిన వీర్య నమూనాలోని శుక్రకణాలను అండోత్సర్గ సమయంలో గర్భాశయంలోకి పంపిస్తారు. తీవ్రమైన పురుష సంబంధిత సమస్యల్లో IVFతో పాటు ICSI అవసరం కావచ్చు. ICSIలో ఒక శుక్రకణాన్ని నేరుగా అండంలోకి ప్రవేశపెడతారు. ఈ విధానాలు అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి కానీ గర్భధారణకు హామీ ఇవ్వవు.

వీర్యంలో శుక్రకణాలు కనిపించకపోవడాన్ని అజూస్పెర్మియా అంటారు. ఇది నిర్ధారణ అయితే కారణాన్ని బట్టి తదుపరి ప్రణాళిక ఉంటుంది; కొందరిలో వృషణం నుంచి శుక్రకణాలు సేకరించే అవకాశం ఉంటుంది. అందరిలోనూ దొరుకుతాయని చెప్పలేం. అవసరమైతే ఇతర కుటుంబ నిర్మాణ ఎంపికల గురించి దంపతుల అభిప్రాయాలు, గోప్యత, చట్టపరమైన నిబంధనలను గౌరవిస్తూ చర్చిస్తాను.

ఖర్చు విషయానికి వస్తే అవసరమైన పరీక్షలు, మందులు, శస్త్రచికిత్స, IUI లేదా IVF ఎంపిక, అదనపు ప్రయోగశాల ప్రక్రియలు ప్రభావం చూపుతాయి. అందుకే అందరికీ ఒకే ధర చెప్పడం సరైంది కాదు. సంప్రదింపుల తర్వాత మీ చికిత్స ప్రణాళికకు వ్యక్తిగత అంచనా ఇస్తాం. అందులో ఏవి చేరాయి, అదనపు ఖర్చులు ఏవో అడిగి తెలుసుకోండి.

అపోహలు, నిజాలు: నింద కాదు, అవగాహన అవసరం

అపోహ: “లైంగిక సామర్థ్యం బాగుంటే శుక్రకణాలు కూడా బాగుంటాయి.” నిజం: ఇవి వేర్వేరు అంశాలు. లైంగిక కోరిక, అంగస్తంభన సాధారణంగా ఉన్నా శుక్రకణాల సంఖ్య లేదా కదలికలో సమస్య ఉండవచ్చు. అలాగే అంగస్తంభన సమస్య ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికీ శుక్రకణాల సమస్య ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. పరీక్షలే స్పష్టత ఇస్తాయి.

అపోహ: “హస్తప్రయోగం వల్ల శుక్రకణాలు అయిపోతాయి.” నిజం: శరీరం నిరంతరం శుక్రకణాలను తయారుచేస్తుంది; హస్తప్రయోగం శాశ్వత సంతానలేమికి కారణం కాదు. అపోహ: “వీర్యాన్ని ఎక్కువ రోజులు నిల్వ చేస్తే గర్భం వస్తుంది.” నిజం: గర్భధారణ కోసం ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు సాధారణంగా ప్రతి రెండు, మూడు రోజులకు సంభోగం చేయడం సరిపోతుంది; పరీక్షకు ముందు ఇచ్చే విరామ సూచన వేరు.

అపోహ: “పూజలు చేస్తే పరీక్షలు అవసరం లేదు” లేదా “ఒత్తిడి తగ్గిస్తే చాలు.” నిజం: ప్రార్థన, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం మీకు ధైర్యం ఇవ్వవచ్చు; వాటిని గౌరవిస్తాను. అయితే వైద్య పరీక్షలకు అవి ప్రత్యామ్నాయం కావు. గర్భం రాకపోవడాన్ని భక్తి లోపంగా, భార్య తప్పుగా లేదా భర్త బలహీనతగా చూడటం అన్యాయం.

గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్య విషయాలు

పురుషుల పరీక్షను చివరి మెట్టుగా కాకుండా దంపతుల మూల్యాంకనంలో భాగంగా చూడండి. ఒక్క రిపోర్టుతో ఆశ వదులుకోవద్దు; కారణం తెలియకుండా మందులు కొనొద్దు. వైద్యునికి పూర్తి వివరాలు చెప్పడం, సూచించిన సమయానికి పునఃపరీక్ష చేయించుకోవడం, ఇద్దరూ చికిత్స నిర్ణయాల్లో పాల్గొనడం ముఖ్యం. కుటుంబ ఒత్తిడి ఎక్కువైతే కౌన్సెలింగ్ సహాయం కూడా తీసుకోవచ్చు.

మీ సందేహాలను ప్రశాంతంగా చర్చించడానికి నన్ను హైదరాబాద్ బంజారాహిల్స్‌లోని Apollo Fertilityలో సోమ, మంగళ, బుధ, గురు, శనివారాల్లో మధ్యాహ్నం 1 నుంచి సాయంత్రం 6 గంటల వరకు సంప్రదించవచ్చు. ఆన్‌లైన్ వీడియో కన్సల్టేషన్ కూడా అందుబాటులో ఉంది; అవసరమైన శారీరక పరీక్షకు క్లినిక్‌కు రావాలని సూచించవచ్చు. క్లినిక్ లేదా ఆన్‌లైన్ సంప్రదింపుల కోసం మీ అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి